Της ρουκέτας το κάγκελο Μαρία Παππά Το βράδυ της Ανάστασης,

Posted: Μαΐου 3, 2013 in Χωρίς κατηγορία
Της ρουκέτας το κάγκελο 
Μαρία Παππά

 

Το βράδυ της Ανάστασης, στο Βροντάδο της Χίου χιλιάδες ρουκέτες εκτοξεύονται ανάμεσα στους ενορίτες δύο εκκλησιών. Το ough! συνάντησε ένα νεαρό ρουκετατζή και του ζήτησε να μοιραστεί με τους αναγνώστες μας την δεκαετή εμπειρία του με τα στοκώματα και τη φωτιά.

Ο ρουκετοπόλεμος είναι αρκετά παλιό έθιμο. Υπάρχει από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας –πάνω από 300 χρόνια δηλαδή- και γίνεται κάθε Πάσχα, την ημέρα της Λαμπρής στην περιοχή Βροντάδο της Χίου. Είναι ένας γιορτινός «πόλεμος» ανάμεσα στις ενορίες του Αγίου Μάρκου και της Παναγιάς της Ερειθιανής. Στόχοι των αντίπαλων ομάδων είναι από τη μία μεριά το ρολόι της Παναγιάς της Ερειθιανής και από την άλλη ο τρούλος, το Λιονταράκι του Αγίου Μάρκου και τα καμπαναριά. Στην αρχή τα παιδιά που σύχναζαν στις εκκλησίες την βραδιά της Ανάστασης έπαιζαν πετροπόλεμο με σφεντόνες. Αργότερα «χόντρυνε» το παιχνίδι, οι σφεντόνες αντικαταστάθηκαν από κανονάκια και οι πέτρες από μπαρούτι τα οποία προμηθεύονταν από τα πλοία που προσάραζαν στο νησί. Κάποια στιγμή, οι εκκλησίες άρχισαν να έχουν μεγάλες υλικές ζημιές από τις κανονιές, ενώ στους Τούρκους κατακτητές δεν πολυάρεσε το γεγονός –προφανείς οι λόγοι- ότι οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν κανονάκια, έτσι τους τα κατάσχεσαν. Οι ενορίτες όμως, απτόητοι, βρήκαν άλλον τρόπο να συνεχίσουν το αγαπημένο τους έθιμο, έτσι οι ρουκέτες μπήκαν στο σκηνικό. Μέχρι σήμερα δεν έχουν αλλάξει και πολλά, το έθιμο εξακολουθεί να θεωρείται επικίνδυνο και οι κατασκευαστές ρουκετών διώκονται από τις αρχές. Το θέαμα όμως είναι μοναδικό και αξίζει τον κόπο να πας έστω και μια φορά στη ζωή σου για να το δεις. Αρκεί να προσέχεις, όπως συμβουλεύει ο Αριστείδης που φτιάχνει ρουκέτες από τα 10 του και ανήκει σε ένα από τα συνεργεία που τις κατασκευάζουν. Τώρα ο Αριστείδης είναι 20 και έμπειρος ρουκετοκατασκευστής, έτσι δίνει στο ough! ό, τι πληροφορίες χρειάζεται να ξέρει όποιος θαρραλέος σκοπεύει να επισκεφτεί τον «ρουκετοπόλεμο». 

Πόσοι ασχολείστε με αυτό;
Το συνεργείο το δικό μας είναι από την πλευρά του Αγίου Μάρκου. Ένα από τα συνεργεία του Αγ. Μάρκου. Είμαστε γύρω στα 8 άτομα και ασχολούμαστε πολύ συχνά με την κατασκευή της ρουκέτα. Χρειάζεται πάρα πολύ χρόνος για να φτιαχτεί μια ρουκέτα από την αρχή μέχρι το τέλος.

Τι ηλικίες έχει το συνεργείο σας;
Είμαστε από 17 μέχρι 20-22 χρονών. Ασχολούνται και μεγάλοι, γύρω στα 30-35, αλλά εντάξει, οι ηλικίες οι δικές μας είναι συμβατικές με τον ρουκετοπόλεμο, γιατί αν φανταστείς ότι ξεκινήσαμε από το 2002 που ήμασταν πιτσιρικάδες σχετικά, είμαστε μεγάλοι τώρα.

Πότε ξεκινάει η διαδικασία της κατασκευής της ρουκέτας;
Ξεκινάμε από Χριστούγεννα ή μετά την Πρωτοχρονιά. Εξαρτάται την ποσότητα που θα φτιάξουμε. Τελειώνουμε πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα του Πάσχα.  

Πόσες φτιάχνετε περίπου;
Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των ρουκετών έχει αυξηθεί, διότι από παλιά υπήρχε η κόντρα της Παναγιάς της Ερειθιανής και του Αγ. Μάρκου, αλλά τώρα με τα δεδομένα τα δικά μας έχει ξεφύγει λίγο το θέμα αυτό και οι ποσότητες γίνονται κάθε χρόνο όλο και περισσότερες. Φέτος, το πιο μικρό συνεργείο πιστεύω ότι θα έχει γύρω στις 5000 ρουκέτες.

Η αντιπαλότητα που έχετε είναι αληθινή;
Δεν είναι αντιπαλότητα–έχθρα. Είναι αντιπαλότητα εκείνης της μέρας, δηλαδή το ποιος θα περάσει ποιόνε και το ποιος θα κάνει την πιο μεγάλη ποσότητα και ποιανού οι ρουκέτες θα φανούνε περισσότερο. Εκείνη τη μέρα μόνο, την επόμενη πίνουμε όλοι μαζί καφέ. Δεν υπάρχει έχθρα εσύ είσαι από δω ή εσύ από κει, τέτοια πράγματα. Προς Θεού!

Τα υλικά πού τα βρίσκετε;
Τα υλικά είναι χειροποίητα, δικά μας. Ένα υλικό της ρουκέτας έχει νίτρο μέσα το οποίο το βρίσκουμε σαν λίπασμα, σαν νιτρικό λίπασμα. Είναι κάρβουνο πεύκου, το οποίο καίμε, το κάνουμε κάρβουνο και το κοσκινίζουμε, και θειάφι πάλι από γεωργικά είδη.

Υπάρχει και μυστικό στη συνταγή;
Το κάθε συνεργείο χρησιμοποιεί πάνω-κάτω τα ίδια υλικά, αλλά με διαφορετικούς τρόπους. Δηλαδή, άλλος μπορεί να βάλει πιο πολύ νίτρο, άλλος πιο πολύ θειάφι και εντάξει, μυστικά δεν υπάρχουν, απλά το κάθε συνεργείο μπορεί να έχει ένα διαφορετικό υλικό. Οι διαφορές είναι ελάχιστες.

Στην αντίπαλη εκκλησία πόσα άτομα ασχολούνται;
Ασχολούνται γύρω στα 80 με 100 άτομα που είναι από εκεί. Εμείς είμαστε λίγο παραπάνω σε αριθμό.

Το έθιμο πότε ξεκίνησε;
Πολύ παλιά. Επί τουρκοκρατίας με τα κανονάκια. Είχαν κανόνια η μία εκκλησία προς την άλλη και μετά υιοθέτησαν τη ρουκέτα, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει σταματήσει. Δεν σταμάτησε ούτε και επί χούντας. Ακόμη και σήμερα αυτό το έθιμο υπάρχει και θα υπάρχει πιστεύω και για πολλά χρόνια ακόμη.

Συμβολίζει κάτι συγκεκριμένο;
Δεν συμβολίζει κάτι συγκεκριμένο. Είναι ένα έθιμο από παλιά, το οποίο το είχανε κρατήσει οι παππούδες μας και οι προ-παππούδες μας και σιγά-σιγά το μάθαμε κι εμείς, η νέα γενιά, μετά θα το μάθει η επόμενη γενιά και πάει έτσι.

Για πες μου λίγα πράγματα για τα ατυχήματα. Γιατί είναι ένα πρόβλημα, έτσι;
Κοίταξε να δεις, ατυχήματα με την έννοια που λέμε ατυχήματα, υπάρχουν. Αν ξέρεις πώς φτιάχνεται η ρουκέτα και με το πόσο προσοχή πρέπει να τη φτιάχνεις , δεν πρόκειται να πάθεις τίποτα. Το ατύχημα θα συμβεί το Μεγάλο Σάββατο, την ημέρα της Ανάστασης που θα έρθει ο κόσμος. Ο κόσμος δεν ξέρει ότι η ρουκέτα είναι επικίνδυνη και μπορεί να τον χτυπήσει. Σε αυτό δεν φταίμε εμείς, φταίει ο δήμος της Βροντάδου. Ο δήμος της Χίου δηλαδή πρέπει να αποτρέψει τους τουρίστες και όλους όσους αυτούς που έρχονται να δουν το έθιμο, να μην κατεβαίνουν εκεί που τραβάμε τις ρουκέτες. O τουρίστας δεν ξέρει ότι μπορεί να σκάσει μια ρουκέτα κατά τη ρίψη και να τον χτυπήσει. Ένας άλλος λόγος που γίνονται ατυχήματα είναι ότι η αστυνομία μας καταδιώκει κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα εμείς να κρυβόμαστε όσο πιο καλά γίνεται για να μην μας βρουν. Έτσι κρυβόμαστε πάνω στα βουνά σε σπιτάκια για να στοκώνουμε και να φτιάχνουμε τις ρουκέτες από εδώ και από εκεί, οπότε, άμα γίνει ένα ατύχημα θα πάρουμε φωτιά και θα καούμε. Αν δεν κυνηγούσαν το έθιμο και έλεγαν ότι «παιδιά δεν πρόκειται να σας κάνουμε τίποτα», δεν θα χτυπούσε κανένας, η άποψη μου είναι αυτή. Γιατί ο καθένας θα στόκωνε και θα έφτιαχνε τις ρουκέτες  σε ασφαλές μέρος χωρίς να έχει το φόβο ότι θα έρθει η αστυνομία ή η ασφάλεια για να τον πάει μέσα.

Εσύ έχεις τύχει σε κάποιο επικίνδυνο περιστατικό;
Έχω τύχει να στοκώνουμε μέσα στο σπιτάκι -γιατί οι ρουκέτες στοκώνονται, δεν γεμίζονται απλά!- και να παίρνουν φωτιά εκείνη την ώρα τα υλικά και να καίγεται το σύμπαν μέσα, να καίγονται οι ρουκέτες, να καίγονται τα υλικά, όλα! Το υλικό της ρουκέτας είναι πάρα πολύ εύφλεκτο, με την παραμικρή σπίθα παίρνει φωτιά και οι θερμοκρασίες είναι πολύ υψηλές. Ευτυχώς, εμείς δύο φορές που έχουμε τύχει να πάρουμε φωτιά, είχαμε προλάβει και είχαμε βγει έξω και δεν έπαθε κανείς τίποτα. Ξέρω ότι το ’97 είχαν καεί δύο παιδιά και είχαν εγκαύματα πρώτου βαθμού επειδή δεν πρόλαβαν να βγουν έξω και ο ένας έζησε 3 μέρες και ο άλλος μια βδομάδα. Αυτά είναι τα δυσάρεστα.

Δεν φοβάσαι;
Όχι. Να σου πω την αλήθεια όλοι φοβούνται, αλλά για να το κάνεις αυτό το πράγμα πρέπει να σ’ αρέσει, να το αγαπάς, γιατί διαφορετικά δεν έρχεται κανείς άσχετος να κάτσει να στοκώσει ρουκέτα γιατί για να στοκωθούν οι ρουκέτες χρειάζονται πολλές ώρες. Για να κάνεις 10 ρουκέτες πρέπει να περάσει μιάμιση ώρα. Να χτυπάς μιάμιση ώρα για να κάνεις 10 ρουκέτες.  Δεν είναι κάτι το απλό, το γρήγορο, που θα το κάνει ο καθένας. Αν δεν το αγαπάς και δεν σου αρέσει, δεν πρόκειται να το κάνεις αυτό το πράγμα. Γι’ αυτό και εμείς φοβόμαστε, αλλά συνεχίζουμε να κάνουμε ρουκέτες.

Πότε ξεκίνησες να ασχολείσαι;
Εγώ ξεκίνησα από ένα θείο μου, το 2002. Ήμουνα πολύ μικρός και με πήρε και μου έδειξε τα πρώτα στάδια της ρουκέτας, το καλούπι της και μετά με προσοχή έπιανα κι εγώ και έφτιαχνα ρουκέτες. Και έτσι έμαθα. Ήμουν 10. Μικρός πάντως. Και ξεκίνησα έτσι από το 2002, με 800 ρουκέτες δικές μου, στοκωμένες.

Τώρα πόσες φτιάχνεις δηλαδή; Ένα άτομο πόσες μπορεί να φτιάξει τη χρονιά;
Τη χρονιά; Εξαρτάται από την ποσότητα που πάει το συνεργείο. Ένα συνεργείο που έχει 8 άτομα. Αν πηγαίνουν για 1000 ρουκέτες, θα στοκώσει ο καθένας 150 ρουκέτες, όλες κι όλες. Αλλά επειδή τώρα τα πιο πολλά συνεργεία πάνε για μεγάλη ποσότητα, μπορεί να στοκώσει και 1000 και 1500 ο καθένας στη γωνία μόνος του.     

Συλλήψεις έχουν κάνει;
Συλλήψεις τα δύο τελευταία χρόνια δεν έχουν κάνει. Έχουν κάνει βέβαια ενέργειες για να πιάσουν συνεργείο, αλλά από ό,τι μας έχει πει ο αντιδήμαρχος του Βροντάδου ο κ. Μούνδρος, έχει παρέμβει εκείνος για να μην μας πιάνουν τα δύο τελευταία χρόνια. Είναι εκείνος μπροστά, γι’ αυτό το λόγο δεν μας πιάνουν. Τώρα, αλήθεια-ψέματα, κανείς δεν μπορεί να ξέρει. Πρόπερσι είχαν πιάσει ένα συνεργείο, τους πήραν τις ρουκέτες όλες με εισαγγελέα και είχαν φάει αναστολή.

Πόσο σκληρή είναι η ποινή;
Σου μαυρίζουν το ποινικό σου μητρώο και τρως και φυλακή. Δεν σκαμπάζουν αυτοί οι εισαγγελείς και οι δικαστές, δεν σκαμπάζουν από αυτά. Εντωμεταξύ, υπάρχουν και γείτονες από τις δύο εκκλησίες και κάθε χρόνο η δημαρχεία μας περιφράζει με σύρματα ώστε να μην πάθουν ζημιά. Έχουμε και ένα πρόβλημα τα τελευταία χρόνια με αυτό.

Οι τουρίστες πώς αντιδρούν σε αυτό;
Τουρίστες έχει, Κινέζους, Τούρκους, έχει από όπου φανταστείς, αλλά αυτοί δεν έχουν την αίσθηση του φόβου. Δεν ξέρουν ότι άμα γίνει κάτι θα χτυπήσουν και θα καούνε και έρχονται πάνω κατά τη ρήψη των ρουκετών και τους βλέπεις να τραβάνε φωτογραφίες. Δεν έχουν την αίσθηση ότι θα χτυπήσουν και κάποια στιγμή γίνεται ένα λάθος, σκάει μια ρουκέτα, και εμείς ξέρουμε από χρόνια τι να κάνουμε άμα σκάσει μια ρουκέτα, το πώς να μην χτυπήσουμε, ενώ εκείνοι χτυπάνε με το παραμικρό. Και σου λέει μετά έγινε ατύχημα. Μα ποιος φταίει αν γίνει ατύχημα, εμείς φταίμε; Φταίνε αυτοί που αφήνουν τους τουρίστες να κατεβαίνουν εκεί κάτω κάθε χρόνο. Να πηγαίνουν σε ένα πιο ψηλό μέρος του Βροντάδου. Στο Αίπος που φαίνονται οι δυο ενορίες για να δουν το θέαμα. Οι πιο πολλοί θέλουν να έρθουν εκεί που γίνεται η ρήψη, αλλά δεν καταλαβαίνουν ότι είναι επικίνδυνο.

Πώς είναι τα πράγματα εκείνη τη μέρα; Τι κατάσταση επικρατεί;
Για μας, τους ρουκετατζήδες, εκείνη η ημέρα δεν περιγράφεται. Η αίσθηση που έχουμε κατά τη ρήψη της ρουκέτας δεν περιγράφεται. Στους τουρίστες αρέσει όταν πάνε οι ρουκέτες και σκεπάζουν μεταφορικά την κάθε εκκλησία. Εμάς μας αρέσει το κάθε συνεργείο να τραβάει τις δικές του ρουκέτες και να χτυπάνε το καμπαναριό της εκκλησίας, πάνω στην εκκλησία και στη σκεπή. Είναι κάτι το οποίο δεν περιγράφεται. Δεν μπορώ να σου περιγράψω πώς αισθάνομαι εκείνη τη μέρα.

Έχετε και στόχο δηλαδή;
Υπάρχει στόχος που είναι το καμπαναριό της εκκλησίας. Γενικά ο κύριος στόχος είναι η εκκλησία, αλλά εκεί που θέλουμε να δώσουμε βάση είναι το καμπαναριό.

Και πώς βγάζετε το νικητή;
Νικητής είναι ο θεατής που θα δει την ποσότητα, που θα δει τα λεγόμενα ντου όπως τα λέμε εμείς, και θα δει τα κανέματα της κάθε ενορίας και με αυτό το συμπέρασμα βγάζεις το νικητή. Βλέπουμε τα χτυπήματα των ρουκετών και με την ποσότητα υπολογίζουμε το νικητή.

 ough.gr
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s